طراحی وب سایت

خبرگزاری دانشجویان ایران - تهران سرویس: جامعه اطلاعاتی -فناوری اطلاعات
با ورود به عصر دانایی محوری، توسعه مبتنی بر دانش توجه بسیاری از کشورهای جهان را به خود جلب کرده است، به گونه ای که بسیاری از آن ها از رویکرد مزبور به عنوان راهبردی اساسی در تدوین و برنامه ریزی سیاست های آتی خود در سطح ملی و بین المللی استفاده کرده اند و اقتصاد دانش بنیان یکی از مباحث مهمی است که باید در برنامه ها و رویکردهای مختلف دولتمردان و سیاستمداران در اولویت قرار گرفته و به آن اهمیت داده شود و در این میان الکترونیکی شدن ارائه خدمات به مردم از اهمیت ویژه برخوردار است.
به گزارش خبرنگار فن آوری اطلاعات خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، کشورها به سه دسته کشورهای توسعه یافته، در حال توسعه و جهان سوم تقسیم می شوند و اصولا اقتصاد کشورهای جهان سوم و در حال توسعه منبع پایه است، یعنی این کشورها عمدتا با تولید منابع طبیعی خودشان مثل نفت، گاز، فولاد، آهن و سایر کانی ها می پردازند و منابع اولیه را تولید و ضمن برطرف کردن نیاز خود آن را به دیگر کشورها صادر کرده و ارز مورد نیاز را به دست می آورند.
این کشورها اصولا به منبع پایه معروفند که تکنولوژی دانش بنیان را از کشورهای توسعه یافته وارد می کنند و این کالاها و تکنولوژی وارداتی را برای تولید و صادرات منابع اولیه به کار می گیرند که عمده کشورهای جهان سوم مثل کشور ما اقتصاد منبع پایه دارند.
کشورهای صاحب فن آوری و تکنولوژی که به کشورهای توسعه یافته معروفند، استراتژی و رویکردشان این است که مواد اولیه را از کشورهای جهان سوم می گیرند و با توجه به دانش و فن آوری که دارند به محصولات و تکنولوژی پیچیده تبدیل و بعد هم نیاز خود را تامین کرده و هم به کشورهای جهان سوم صادر کنند و از طرفی خدمات فنی و مهندسی را که صاحب آن هستند به کشورهای جهان سوم صادر کنند.
کشور ما اقتصاد مبتنی بر منبع پایه دارد؟
کشورهایی که عمدتا به اقتصاد منبع پایه تاکید می کنند آن جامعه را جامعه منبع پایه یا جامعه اطلاعاتی می گویند که صرفا در رابطه با اطلاعات عمل می کنند بنابراین کشورهایی که عمدتا به دانش و فن آوری توجه می کنند، راهبردها، سیاست ها و استراتژی های خاص خود را دارند و به گفته کارشناسان کشورهای منبع پایه در قالب سیاست های خود هستند و کشور ما نیز عمدتا اقتصاد مبتنی بر منبع پایه دارد.
اتخاذ رویکرد توسعه مبتنی بر دانش منجر به پدید آمدن مفاهیم جدید
اتخاذ رویکرد توسعه مبتنی بر دانش منجر به پدید آمدن مفاهیم جدیدی از جمله شهرهای یادگیرنده، شهرهای دانش بنیان و شهرهای نوآور شده است که برمبنای توسعه شهر الکترونیکی شکل می گیرند. این شهرها مزایایی برای جوامع چه در سطح ملی و چه فراملی به دنبال دارند.
اهمیت ایجاد شهرهای دانش بنیان
اهمیت ایجاد شهرهای دانش بنیان به عنوان گام نخست حرکت به سمت توسعه پایدار دانایی محور، از یک سو سیر مفاهیم نوین شهری را معرفی می کند و از سوی دیگر با بیان ویژگی ها و مزایای شهرهای دانش بنیان، در راستای سند چشم انداز 1404 و اسناد راهبردی نظام جامع فن آوری اطلاعات کشور و جامع اطلاعاتی ایران و توجه به طرح پایلوت آینده نگاری مناسب ترین فن آوری ها برای ایران تا سال 1404 مدل راهبردی ایجاد و توسعه این نوین شهرها را در هشت فاز پیشنهاد و ارائه کند.
چابک سازی دولت عدالت محور با توسعه خدمات الکترونیکی
توسعه فاوا با رویکرد کسب سهم مناسب در بازارهای منطقه و جهان، گسترش فرهنگ و آموزش های حرفه یی فاوا، سیاست ها و اصول توسعه فن آوری اطلاعات در کشور از جمله راهبردهای پشتیبان چابک سازی دولت عدالت محور با توسعه خدمات الکترونیکی اعلام شده و رعایت ارزش های ایرانی اسلامی در فضای مجازی، عدم وابستگی در امور حیاتی به بیگانگان در حوزه فاوا، در بودجه و مدیریت پروژه های راهبردی (شش حوزه راهبردی سطح ملی) هم از دیگر موارد مهم برشمرده شده است.
حمایت از صنعت نرم افزارهای داخلی، ساخت سخت افزارهای خاص در داخل، صادرات صنعت فاوا و حضور در عرصه بین المللی، استفاده حداکثری از توان فنی بخش خصوصی، سیاست ها و اصول توسعه فن آوری اطلاعات در کشور و تاکید بر
عملیاتی شدن سند امنیت فضای تبادل اطلاعات (افتا) توسط کلیه دستگاه ها و هدفمند بودن و کاربردی کردن پژوهش های دانشگاهی در حوزه فاوا و رعایت قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی و تولید و صنعتی و اجرایی کشور از موارد مهم است.
یک عضو هیات علمی دانشگاه در این باره معتقد است: اگر بخواهیم اقتصادمان را به اقتصاد دانش بنیان تبدیل کنیم باید حرکت جهشی داشته باشیم و اقتصاد متکی به نفت را به اقتصاد متکی بر دانش، فن آوری و نیروهای متخصص سوق دهیم.
حسین طالبی گفت: این کشورها 80 تا 90 درصد سرمایه های خود به ویژه سرمایه های ارزی را در حوزه توسعه صنایع منبع پایه مثل صنایع نفت، فولاد، مس، آلومینیوم و عمدتا پروژه های هزینه بر و سرمایه بر صرف می کنند و در حوزه های دانش بنیان که در راس آن ارتباطات و فن آوری اطلاعات است هزینه نمی کنند و این بزرگ ترین مشکل ما است.
این کارشناس با بیان اینکه جامعه اطلاعاتی یک واژه تحمیلی است که کشورهای توسعه یافته عمدتا برای کشورهای در حال توسعه و جهان سوم درست کردند گفت: جامعه اطلاعاتی به معنای واردات و مصرف ابزارهای فن آوری اطلاعات (سخت افزار، نرم افزار، شبکه و ارتباطات) است یعنی اطلاعات را به خوبی ذخیره و انتقال دهیم، بنابراین یکی از بزرگ ترین مشکلات ما در برنامه توسعه فن آوری اطلاعات تکفای یک و پس از آن در تکفای دوم نیز این مورد بود که هدف اصلی، جامعه اطلاعاتی درنظر گرفته شد نه جامعه دانش بنیان.
جامعه دانش بنیان و اقتصاد دانش بنیان مفاهیم، ارزش ها و رویکردهای خاص خود را دارد که در نهایت منتهی به هدایت کشور به سمتی می شود که به جای اتکاء بر منابع طبیعی که پایان پذیر است تبدیل به اقتصاد دانش بنیان و متکی بر دانش و فن آوری شود.
به اعتقاد کارشناسان نوآوری ها متنوع و زیاد شده و بهتر است کسانی که در حوزه نوآوری، خلاقیت، تغییر و تحول در عرصه اقتصاد متکی بر فن آوری کار می کنند، شرکت های متوسط و کوچک باشند؛ امروز در جهان کشورهایی که می خواهند توسعه پویا داشته باشند، سرمایه های خود را به سمت شرکت های متوسط و کوچک هدایت می کنند زیرا این شرکت ها انعطاف پذیرند و خود را می توانند به سرعت با تحولات روز تطبیق دهند و به سرعت به عرصه های جدید وارد شوند و خود را با چالش های بزرگی که در عرصه های اقتصادی دنیاست تطبیق دهند در حالی که شرکت های بزرگ برای هر نوع تغییری باید سرمایه گذاری عظیمی کرده و هزینه های هنگفتی کنند.
این در حالی است که شرکت های متوسط و کوچک با سرمایه کم و تغییرات و هزینه کم تر می توانند با تغییرات تکنولوژی و نوآوری خود را منطبق کنند. بنابراین دولت ها باید از این شرکت ها و اقتصاد خرد حمایت کند و به شرکت های دانش بنیان و شرکت هایی که عمدتا در جهت تولید دانش و ارتقای فن آوری با استفاده از بازخوردهای پژوهشی و تحقیقاتی عمل می کنند بها دهد.
فرهاد ساده - کارشناس فن آوری اطلاعات - هم معتقد است: تحقق اقتصاد دانش بنیان نیازمند ایجاد زیرساخت های لازم همانند تدوین یک استراتژی بلندمدت، حمایت از بخش خصوصی به عنوان بازوی اصلی ایجاد ثروت دانش بنیان و سوق دادن نقش دولت به سمت حمایت استراتژیک، مالی، حقوقی و زیرساختی و همچنین ایجاد ساز و کارهای سرمایه گذاری ریسک پذیر مانند مراکز رشد و پارک های فن آوری است.
وی افزود: این استراتژی باید با یک طرح جامع اجرایی در جهت فراهم کردن زیرساخت های تکنولوژیکی، مالی و حقوقی لازم برای حمایت از بخش خصوصی دانش بنیان همراه شود و این بخش را در ایجاد، توسعه و شکوفایی اقتصاد دانش بنیان و تولید ثروت از طریق تولید تکنولوژی حمایت کند.
با این اوصاف شکوفایی این اقتصاد علاوه بر پشتیبانی استراتژیک، به کیفیت حمایت های مالی و حقوقی وابسته است و نکته قابل توجه اینست که نحوه حمایت ها بسیار ظریف است، به عنوان مثال اولین نقطه ایجاد سازو کارهای جذب سرمایه گذاری ریسک پذیر است که در توسعه بخش های تحقیقاتی و تکنولوژیک بسیار ضروری است زیرا این نوع امور، خصوصا در ابتدای راه دارای ریسک سرمایه گذاری بالایی است.
ایجاد قوانین مالکیت فکری و معنوی و اجرای قدرتمند آن ها نکته حایز اهمیت دیگری است، هم چنین باید توجه داشت که حمایت های مالی در این حوزه، برخلاف حمایت های اجتماعی که معمولا شامل حال افراد ناتوان می شود، باید از افراد و شخصیت های حقیقی و حقوقی توانمند انجام شود. این در حالیست که در حال حاضر در ساختارهایی همچون مراکز رشد و پارک های فن آوری، شرکت های ناتوان بیش تر حمایت شده و شرکت های توانمند معمولا مشمول حمایت ها نمی شوند.
بازوی اجرایی اقتصاد دانش بنیان، بخش خصوصی است و دولت باید صرفا در حوزه حمایت های مادی و معنوی ایجاد زیرساخت ها، تدوین و پشتیبانی استراتژی فعالیت کند و کاملا از ورود به عرصه کسب و کار و رقابت با بخش خصوصی احتراز کند.

منبع : ایسنا - خبرگزاری دانشجویان ایران  تاریخ : 11   مرداد   1389  شاخه : فن آوری اطلاعات